تفاوت‌ سامانه مودیان و گزارشات فصلی ماده ۱۶۹ قانون مالیات‌های مستقیم

در سال‌های اخیر، با تحول در نظام مالیاتی کشور و توسعه ابزارهای دیجیتال، سامانه مودیان مالیاتی و گزارشات فصلی موضوع ماده ۱۶۹ ق.م.م به عنوان دو فرآیند مهم در رصد و ثبت تراکنش‌های مالی مؤدیان معرفی شده‌اند. اگرچه هر دو سامانه با هدف افزایش شفافیت مالیاتی طراحی شده‌اند، اما در ویژگی‌ها، الزامات قانونی و فرآیندهای اجرایی تفاوت‌های اساسی دارند.

در ادامه به مقایسه دقیق و شفاف این دو سامانه می‌پردازیم:

⏳ ۱. مهلت ارسال اطلاعات

✅ سامانه مودیان:

مؤدیان موظف‌اند صورتحساب‌های الکترونیکی خود را حداکثر تا ۱۲ روز پس از تاریخ صدور فاکتور در سامانه مودیان ثبت کنند.

✅ گزارش فصلی (ماده ۱۶۹ ق.م.م):

مهلت ارسال اطلاعات معاملات در این روش، تا یک‌ونیم ماه پس از پایان هر فصل است. یعنی ۴ بار در سال، به‌صورت فصلی باید گزارش‌ها تهیه و ارسال شوند.

👥 ۲. اشخاص مشمول ارسال اطلاعات

✅ سامانه مودیان:

تنها فروشنده موظف به ارسال اطلاعات صورتحساب در سامانه است.

✅ گزارش فصلی:

هم فروشنده و هم خریدار باید اطلاعات مربوط به معاملات را ارسال کنند.

💰 ۳. میزان جریمه عدم ارسال

✅ سامانه مودیان:

عدم ارسال به‌موقع اطلاعات در این سامانه مشمول جریمه‌ای معادل ۱۰٪ ارزش معامله یا حداقل ۲ میلیون تومان برای هر مورد خواهد بود.

✅ گزارش فصلی:

در صورت عدم ارسال اطلاعات، مؤدی مشمول جریمه‌ای معادل ۱٪ ارزش معامله می‌شود.

✅ ۴. امکان کنترل و تأیید اطلاعات

سامانه مودیان:

این سامانه قابلیت بررسی، کنترل و تأیید صورتحساب‌ها را تا ۳۰ روز پس از ارسال فراهم کرده است.

گزارش فصلی:

در ارسال گزارشات فصلی، چنین قابلیتی برای بررسی یا اصلاح بعدی به‌صورت رسمی وجود ندارد.

🔄 ۵. امکان ارسال تجمیعی اطلاعات

سامانه مودیان:

امکان ارسال تجمیعی اطلاعات در این سامانه وجود ندارد. تمامی صورتحساب‌ها باید به صورت جداگانه ثبت شوند.

گزارش فصلی:

در گزارشات موضوع ماده ۱۶۹، مؤدی می‌تواند برخی معاملات را به‌صورت تجمیعی (مثلاً خریدهای خُرد) گزارش دهد.

در ادامه، جدول مقایسه‌ای بین سامانه مودیان و گزارشات فصلی موضوع ماده ۱۶۹ قانون مالیات‌های مستقیم (ق.م.م) آورده شده است:

جمع‌بندی: کدام برای کسب‌وکارشما مهم‌تر است؟

با اجرایی شدن سامانه مودیان و الزام قانونی برای استفاده از آن، تمرکز اصلی سازمان امور مالیاتی بر این سامانه قرار گرفته است. با این حال، گزارشات فصلی ماده ۱۶۹ همچنان الزامی هستند و ارسال به‌موقع هر دو گزارش می‌تواند نقش مهمی در جلوگیری از جرایم مالیاتی و افزایش اعتبار مالیاتی کسب‌وکار شما داشته باشد.